سوگیری (جهت‌گیری) فرار از ابهام

سامان

امینی

۱۳۹۵/۰۷/۲۷ ۱۱:۲۹ ق.ظ

556

بار بازدید شده
Cognitive-Bias-Ambiguity-Bias ما نام فرار از مجهولات را «سو‌گیری فرار از ابهام» می‌گذاریم و آن را این گونه تعریف می‌کنیم؛ ترجیح انتخاب یک گزینه با احتمال مشخص و معلوم نسبت به یک گزینه با احتمال ناشناخته و مجهول
556
سوگیری (جهت‌گیری) فرار از ابهام
Vidoal
سوگیری (جهت‌گیری) فرار از ابهام
در کوزه‌ای ۱۲۰ گوی قرمز، سفید و سیاه قرار دارد. چیزی که مشخص است این است که تعداد گوی‌های قرمز ۴۰ عدد است. ۸۰ گوی دیگر سفید یا سیاه‌اند اما ما تعداد دقیق هر رنگ را نمی‌دانیم. ممکن است ۷۹ توپ سیاه و ۱ توپ سفید داشته باشیم ولی کسی از تعداد دقیق آن‌ها اطلاعی ندارد. پس دقیقا ۱/۳ گوی‌ها قرمزند و مابقی مخلوطی از سفید و سیاه. اکنون کوزه‌ را تکان داده تا گوی‌ها مخلوط شوند و یک گوی از آن بیرون می‌آوریم. حالا بیایید شرط‌‌بندی کنیم:
 

شرط‌بندی اول:
۱ـ گوی قرمز است و شما می‌برید
یا
۲ـ گوی سیاه هست و شما می‌برید

شرط‌بندی دوم:
۳ـ گوی قرمز یا سفید است و شما می‌برید
یا
۴ـ گوی سیاه و یا سفید است و شما می‌برید

کدام گزینه انتخاب شماست؟

اگر روی ۱ و یا ۴ شرط‌بندی کردید مرتکب Ambiguity Bias سو‌گیری فرار از ابهام شده‌اید. البته زیاد نگران نباشید. این سو‌گیری برای بسیاری از ما اتفاق می‌افتد. شاید بپرسید «سو‌گیری فرار از ابهام» چیست؟

برای اینکه بفهمیم چرا شما در انتخاب خود دچار تناقض شدید، بیایید آن‌ها را دوباره بررسی کنیم. اگر در شرط‌بندی اول گزینه‌ی ۱ را به ۲ ترجیح دادید در واقع تشخیص دادید که تعداد توپ‌های قرمز از سیاه بیشتر است. ولی تنها تفاوت بین گزینه‌ی ۳ و۴ این است که شما فقط با انتخاب سیاه یا قرمز می‌برید. پس اگر ۴ را به ۳ ترجیح دادید در واقع تشخیص دادید که تعداد بیشتری گوی سیاه نسبت به قرمز وجود دارد. پس اگر در دو شرط‌بندی گزینه‌های ۱ و ۴ را انتخاب کنید دچار تناقض شده‌اید، زیرا که شما نسبت به تعداد دقیق گوی‌های سیاه و یا سفید هیچ‌گونه اطلاعی ندارید. این آزمایش با نام The 1 Urn Paradox  شناخته می‌شود.
ترجیح انتخاب یک گزینه با احتمال مشخص و معلوم نسبت به یک گزینه با احتمال ناشناخته و مجهول
دلیل اینکه بسیاری از افراد این دو گزینه‌ را انتخاب می‌کنند این است که روی دانسته‌هایشان تکیه می‌کنند و شرط‌بندی روی احتمالات مجهول برایشان گزینه‌ی مناسبی نیست. ما نام فرار از مجهولات را «سو‌گیری فرار از ابهام» می‌گذاریم و آن را این گونه تعریف می‌کنیم؛ ترجیح انتخاب یک گزینه با احتمال مشخص و معلوم نسبت به یک گزینه با احتمال ناشناخته و مجهول. این گونه می‌توان گفت که ما یک گزینه‌ی بد با احتمال معلوم و مشخص را به یک گزینه‌ی مجهول با احتمالات نامشخص ترجیح می‌دهیم. به طور مثال شاید ما خرید یک گوشی موبایل با ایراد‌های جزئی را به خرید یک گوشی با صاحب و گذشته‌ی مجهول ترجیح دهیم. «سو‌گیری فرار از ابهام» در زیر رده‌ی سوگیری‌های شناختی Cognitive Biases تقسیم‌بندی می‌شود. دلایل بسیاری برای چرایی وجود چنین سوگیر‌های شناختی وجود دارد، به عنوان مثال کمک به مغز در پردازش سریع‌تر اطلاعات در موقعیت‌های خاص. به همین دلیل است که تصمیمات و داوری‌های ما که توسط چنین سوگیری‌هایی تحت تاثیر قرار گرفته باشند لزوما عاری از خطا و اشتباه نیستند.
 
پژوهشی نشان می‌دهد که افراد خوش‌بین روی گزینه‌های مجهول بیشتر ریسک می‌کنند زیرا تصور می‌کنند احتمال برد بیشتری وجود دارد. مورد دیگری که بر این سوگیری تاثیر می‌گذارد ترس از باخت است. بدین معنی که افراد به دلیل ترس از باخت حتی حاضر به انجام ریسک با احتمال برد بالا نیز نیستند.
 

این سوگیری شاید در مسائل جزئی چندان تاثیرگذار نباشد ولی در مواردی همچون باورها، افراد در اغلب موارد بر معلومات تکیه‌ی بیشتری می‌کنند و به اصطلاح از منطقه‌ی آسایش Comfort Zone خارج نمی‌شوند و حاضر به ریسکی برای ورود به باورهای ناشناخته نیستند. در پایان این گونه می‌توان نتیجه گرفت که شاید تکیه بر معلومات قبلی بد نباشد ولی داشتن شناخت کامل‌تری نسبت به مجهولات و ابهامات و بررسی همگی موارد در کنار هم می‌تواند تصمیم‌گیری‌های بهتری را برای ما رقم بزند.

با استفاده از لینک معرفی به دوستان که در زیر تمامی مطالب قرارگرفته، این مطلب را به اشتراک گذاشته و امتیاز نشردانش خود را در ویدوآل افزایش دهید.

پیشنهاد می‌کنیم مطالب زیر را نیز که در حوزه سوگیری(جهت‌گیری) نوشته شده، مطالعه کنید:
جهت‌گیری‌ تمایل به تایید
 جهت‌گیری در توجه
جهت‌گیری به حمایت از انتخاب - تعصب

منابع:
نظرات ثبت شده (4)
مسعود خلیلی photo
مسعود خلیلی سه شنبه، ۱۱ آبان ۱۳۹۵
با این که نفهمیدم چی شد ولی مطلب خوبی بود
13 photo
13 چهارشنبه، ۲۸ مهر ۱۳۹۵
👍👍👍
پدرام کشاورزی photo
پدرام کشاورزی سه شنبه، ۲۷ مهر ۱۳۹۵
مفهومی که میخواستید برسانید درست است ولی مثالتان، مثال درستی نیست؛ یا به همان صورت که شما فهمیده اید نمی تواند مفهوم را برساند.
میعاد پاکزاد photo
میعاد پاکزاد سه شنبه، ۲۷ مهر ۱۳۹۵
گزینه 1 تنها 1/3 احتمال برنده شدن وجود دارد. گزینه 2 مجهول است اما در بهترین حالت باز احتمال برنده شدن کمتر از 2/3 است. گزینه 3 باز مجهول است اما در بدترین حالت احتمال برنده شدن بیشتر از 1/3 است. گزینه 4 احتمال برنده شدن 2/3 است. با توجه به اطلاعات داده شده شرط بندی بروی گزینه 4 عقلانی ترین مورد می باشد. در این حالت احتمال برنده شدن 2/3 است. زیرا میدانیم قطعاً 80 توپ سیاه و سفید وجود دارد. برای شرط بندی بترتیب گزینه 4 و 3 سپس 2 و در آخر 1 را انتخاب می کنم.